Archive for the ‘Uncategorized’ Category

ilissos

Ενα μεγάλο μουσείο του εξωτερικού, το Ερμιτάζ, γιορτάζει τα 250 χρόνια του με μεγάλες εκθέσεις από έργα τέχνης που βρίσκονται στην κατοχή του.
Ενα άλλο μεγάλο μουσείο, το Βρετανικό, καλείται να συμμετάσχει στον εορτασμό στέλνοντας ένα έκθεμα, το οποίο στην επίσημη ιστοσελίδα του ερμιτάζ χαρακτηρίζεται «αριστούργημα» χωρίς να αποκαλύπτεται ποιο είναι.
Και βεβαίως είναι αριστούργημα, αφού το δημιούργησαν τα χέρια και το ταλέντο ενός από τους μεγαλύτερους γλύπτες της ανθρωπότητας, του Φειδία. Πρόκειται για το (ακέφαλο πλέον) άγαλμα του θεού Ιλισσού, από το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα, το οποίο βρίσκεται στο Λονδίνο μαζί με τα παρθενώνεια γλυπτά που άρπαξε ο Ελγιν.
Το άγαλμα ζητήθηκε από το Ερμιτάζ ή προτάθηκε από το Βρετανικό Μουσείο πριν ελάχιστο καιρό, οι διαπραγματεύσεις έγιναν με απόλυτη μυστικότητα εντός 15 ημερών όπως αποκαλύπτει ο βρετανικός Τύπος και η αποστολή ήταν, όπως όλα δείχνουν, πολύ βιαστική. Πρώτο λάθος για το Βρετανικό Μουσείο. Ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης, Δημήτρης Παντερμαλής, το επισημαίνει: χρειάζεται, λέει, μεγίστη προσοχή στη διακίνηση, γιατί αυτά τα ταλαιπωρημένα, ευαίσθητα και εξαιρετικά υψηλής αισθητικής γλυπτά απαιτούν ξεχωριστή διαχείριση.
Αυτό, δεν είναι το μεγαλύτερο λάθος. Το γεγονός ότι ένα γλυπτό αφαιρείται από το Σύνολο μέσα στο οποίο υπήρχε και γι΄ αυτό σχεδιάστηκε, είναι ανεπίτρεπτο. Ο Ιλισσός παρακολουθεί ως μάρτυρας τη σκηνή της διαμάχης Αθηνάς- Ποσειδώνα για το ποιος θα κυριαρχήσει στην Αθήνα και δεν είναι μεμονωμένο γλυπτό. Η στάση του σώματος, η κίνησή του, η ένταση του κορμού, όλα, αποτελούν αναπόσταστα στοιχεία στο πλαίσιο μιας σύλληψης της οποίας τα μέρη αποδόθηκαν συγκεκριμένα. Επομένως, αν εσύ που είσαι μουσείο διασπάς τη σύλληψη, διαπράττεις καλλιτεχνικό «κακούργημα».
Από αύριο, λοιπόν, και μέχρι τις 18 Ιανουαρίου, ο θεός Ιλισσός θα περιβρέχει την Ομορφιά στην παλαιά πρωτεύουσα της Ρωσίας. Θα παρουσιάζεται μόνος του, στη Roman Yard του Ερμιτάζ ως ένα πολύ σημαντικό έκθεμα- όπως και είναι. Επομένως, θα πρέπει να συμπεράνουμε πως το Βρετανικό Μουσείο το απέστειλε θεωρώντας το «εμβληματικό» έργο και ότι ως τέτοιο το υποδέχθηκε το Ερμιτάζ.
Ο έλληνας πρωθυπουργός μίλησε για «πρόκληση» των Βρετανών, και πράγματι είναι. Πάντως, δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι:
-Το Βρετανικό Μουσείο με αυτή την κίνηση κατοχυρώνει τα παρθενώνεια γλυπτά που έχει στις συλλογές του, τολμώντας ακόμα και να στείλει κάποιο από αυτά στο εξωτερικό, αν και καλλιτεχνήματα τέτοιου μεγέθους θα πρέπει να είναι αμετακίνητα. Απαντά με αυτή την κίνηση- αστραπή (για τα δεδομένα μετακίνησης αρχαίου) στο σόου που έστησε η χώρα μας με την κ. Αλαμουντίν- Κλούνεϊ. Πανηγυράκια και απειλές ότι θα πάτε στα διεθνή δικαστήρια εσείς; Απόδειξη ποιος έχει και κατέχει εμείς, φαίνεται να υπογραμμίζει το μουσείο.
-Το Ερμιτάζ παίζει έναν ρόλο που δεν είναι και ο καλύτερος, αποδεχόμενο ένα έργο το οποίο έχει εμπλακεί σε μια υπόθεση, αν μη τι άλλο, ηθικής τάξης. Οι Ρώσοι, οι οποίοι έχουν υποφέρει από την αρπαγή θησαυρών τους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (αλλά να μη ξεχνάμε ότι με τη σειρά τους άρπαξαν κι αυτοί θησαυρούς από τους Γερμανούς) κάνουν ότι δεν αναμιγνύονται σε ανάλογες υποθέσεις. Στην ουσία όμως κάνουν κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν «φτιαξιά». Δέχονται το έργο με ευχαρίστηση.
Η Ελλάδα, πρόκειται να στείλει μεγάλες εκθέσεις στη Ρωσία με αφορμή το έτος Ελλάδας- Ρωσίας το 2016. Θα στείλουμε και στο Ερμιτάζ. Αυτός είναι ένας κορυφαίος λόγος που το συγεκριμένο μουσείο θα έπρεπε να το σκεφτεί καλύτερα. Εμείς, όμως, θα πρέπει να διαμαρτυρηθούμε και προς το Ερμιτάζ γιατί αποδέχθηκε να εκθέσει το καταφανώς και πασίγνωστο κλεμμένο.
Επίσης, αντί να εκδίδουμε δηλώσεις διαμαρτυρίας, καλό θα ήταν να στέλναμε το ζήτημα στην ΟΥΝΕΣΚΟ. Με όλες τις παραμέτρους. Και με το μουσείο που το έστειλε, αν και δεν το κατέχει νομίμως (ανεξαρτήτως από όσα λέει) και με το μουσείο που το δέχθηκε, γνωρίζοντας πως στην υπόθεση έχει παρέμβει ακόμη και η γενική διευθύντρια της ΟΥΝΕΣΚΟ. Αυτό είναι επιθετική πολιτική και όχι οι φιέστες της Αλαμουντίτσας.
Και επειδή θίγουμε το ζήτημα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, ας τεθεί και το ερώτημα:
Αληθεύει ότι στην πρόσφατη συνάντηση της ΟΥΝΕΣΚΟ στο Παρίσι, όπου συζητήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο για τελευταία φορά το ζήτημα των παρθενώνειων γλυπτών όταν η ελληνική αντιπροσωπεία ρωτήθηκε κατά πόσον θεωρεί ότι οι Αγγλοι έχουν παράνομα ή νόμιμα τα Μάρμαρα, ΔΕΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕ;

********

Στο δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα συναντάμε ως πρωταγωνιστές την Αθηνά με την ελιά και τον Ποσειδώνα με την τρίαινα, οι οποίοι συνοδεύονται από πλήθος άλλων αττικών τοπικών θεοτήτων, ενώ άλογα, άρματα, επιβάτες και ιπποκόμοι συμπληρώνουν την σύνθεση. Θέμα του ήταν η έριδα μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνα για την Αττική γη.. Ο Ποσειδώνας οπισθοχωρεί έντρομος από την ήττα του, ενώ πίσω από την Αθηνά τα άλογα αφηνίασαν από τον θόρυβο της διαμάχης. Η ηνίοχος Νίκη και ο Ερμής παρακολουθούν μαζί με τον Κέκροπα και την οικογένειά του. Το άρμα του Ποσειδώνα συνοδεύεται από την Αμφιτρίτη και τις Νηριήδες, την Λευκοθέα και τον γιο της, τον Παλαίμονο ή Μελίκερτο. Η Αφροδίτη και οι Νηρηίδες κάθονται στα γόνατα της θάλασσας και συνοδεύονται από τον Έρωτα. Στα άκρα του αετώματος ο Κηφισός και η Καλλιρρόη με τον Ιλισό είναι τοποθετημένοι σύμφωνα με τη γεωγραφική τους θέση.

Μετά τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2014 στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης και τις σχετικές ανακοινώσεις στο αμφιθέατρο του ΥΠΠΟΑ το Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014, θεωρούμε σκόπιμο πλέον να δημοσιοποιήσουμε την επιστολή την οποία ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε απευθύνει στην πολιτική ηγεσία στις 3 Οκτωβρίου 2014 και ποτέ δεν έλαβε απάντηση.

Πιστεύουμε ότι τα θέματα που τίθενται στην επιστολή, δυστυχώς, παραμένουν επίκαιρα. Ας αναλάβει, λοιπόν, ο καθένας τις ευθύνες του.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ

Ερμού 136, 10553 Αθήνα. Τηλ-Fax.: 2103252214, 6937075765, E-mail:archaeol@otenet.gr, http://www.sea.org.gr

Αθήνα, 3/10/2014

Αρ. Πρωτ.: 435

Προς:

  1. Τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού,

κ. Κ. Τασούλα

  1. Την Γ. Γ. ΥΠΠΟΑ,

Δρ. Λ. Μενδώνη

Κοιν.:

Γενική Δ/ντρια Αρχαιοτήτων & Πολιτιστικής Κληρονομιάς,

Δρ. Μ. Βλαζάκη

Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ, Αξιότιμη κυρία Γενική Γραμματέα,

Η ανασκαφή στον Τύμβο Καστά και η δημοσιότητα γύρω από την διεξαγόμενη έρευνα της ΚΗ ΕΠΚΑ στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε κανονικές συνθήκες θα ήταν ένα γεγονός ιδιαίτερα θετικό για την αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη, για την προβολή του έργου της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, ακόμη και για την εξοικείωση των πολιτών με την πολυπλοκότητα του αρχαιολογικού έργου.

Δυστυχώς, όμως, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες δημοσιευμάτων και γεγονότων που, αντί να προάγουν την γνώση των πολιτών για την αρχαιολογική έρευνα, δημιουργούν το αντίθετο αποτέλεσμα:

  1. Η σύγχυση των εννοιών δημοσίευση και δημοσιοποίηση, με τη δημοσιοποίηση των υποθέσεων εργασίας της ερευνητικής ομάδας ως βέβαιων συμπερασμάτων, πριν ολοκληρωθεί η ανασκαφική έρευνα και η μελέτη του μνημείου, με αποτέλεσμα τον εκφυλισμό του απαραίτητου επιστημολογικού εργαλείου σε αιτία αμφισβήτησης της επιστημονικής σκέψης των ανασκαφέων.
  2. Η βεβαιότητα με την οποία παρουσιάζονται στα ΜΜΕ τα ανασκαφικά χρονοδιαγράμματα.
  3. Οι αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο για καταστροφές του σημαντικότατου μνημείου, φερόμενες ως αποτέλεσμα άστοχων πρακτικών των προηγούμενων αλλά και της τρέχουσας ανασκαφικής περιόδου
  4. Η παραφιλολογία και οι πάσης φύσεως ερμηνείες περί το μνημείο, που καταλήγουν πολλές φορές σε τερατολογίες
  5. Ο ευτελισμός του ίδιου του μνημείου, που έφτασε να βρίσκεται στο επίκεντρο διαδικτυακών στοιχημάτων με μεταβλητή παράμετρο την ταυτότητα του νεκρού, χωρίς καμία αντίδραση εκ μέρους του ΥΠΠΟΑ.
  6. Η χρήση του οπτικού υλικού της ανασκαφής, που ανήκει στο ΥΠΠΟΑ, για τον προσπορισμό ιδιωτικού κέρδους: για παράδειγμα, υπήρξαν ιδιωτικές εκδόσεις και ιδιωτικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο που αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τον Τύμβο Καστά και προσπορίζονται διαφημιστικά οφέλη χωρίς το ΥΠΠΟΑ να παρεμβαίνει για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων του.

Όλα τα παραπάνω κινδυνεύουν να εισαγάγουν μια νέα αντίληψη για την ανασκαφική διαδικασία και δεοντολογία, που θα έχει επίπτωση συνολικά στο έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Δεν είναι τυχαίο ότι δημοσιεύματα του αθηναϊκού και περιφερειακού τύπου ήδη συκοφαντούν άλλα αρχαιολογικά έργα στην επικράτεια, που δεν εννοούν να ακολουθήσουν τους «ρυθμούς της Αμφίπολης». Εντύπωση επίσης μας προκάλεσε ότι το ενδιαφέρον των εγχώριων ΜΜΕ για τον Τύμβο Καστά δεν μεταφράστηκε σε ενδιαφέρον λ.χ. για τις εκδηλώσεις που έγιναν σε μνημεία και μουσεία όλη την επικράτεια κατά τη διάρκεια των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς (26-28 Σεπτεμβρίου).

Δεδομένου ότι έχετε αναλάβει τη διαρκή εποπτεία και συντονισμό του ανασκαφικού έργου στην Αμφίπολη εκτιμούμε ότι θα πρέπει να προβείτε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διαφυλαχθεί το ιδεολογικό φορτίο του μνημείου, το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και την επαφή του κοινού με τα μνημεία σε όλη την επικράτεια, αφού τα διαλαμβανόμενα θεωρούμε ότι κινδυνεύουν να εκθέσουν ανεπανόρθωτα όλους στη συνείδηση της ελληνικής και διεθνούς κοινότητας.

Με εκτίμηση,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων

Η Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας

Όλγα Σακαλή Θέμης Βάκουλης

Τα σχόλια του μπλογκ για την εκδήλωση, μπορείτε να τα δείτε εδώ:

https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9/

Ενας έφορος που βρίσκει κάτι το οποίο θεωρεί σημαντικό και φοβάται τους αρχαιοκάπηλους, απευθύνεται, λέει, στον πρωθυπουργό της χώρας να ζητήσει καλή φύλαξη- με ενόπλους- διότι η περιοχή είναι- ξαναλέει- γνωστή αρχαιοκαπηλική και το εύρημα κινδυνεύει.
Δεν μπορεί λοιπόν το υπουργείο Πολιτισμού να φυλάξει τις ανασκαφές του; όσες φορές και αν ρωτήσαμε την κυρία Περιστέρη, της οποίας τοιούτον έπος ‘φύγεν έρκος οδόντων, δεν μας απάντησε. Απέτυχε ή απέφυγε να απαντήσει και η κυρία Μενδώνη, η οποία ανέλαβε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους όταν ακούστηκε δια στόματος ανασκαφέως ότι στην Αμφίπολη δούλεψαν εθελοντές. Αμέσως ξεσηκώθηκε κατακραυγή, ιδίως επειδή η απάντηση δόθηκε σε ερώτηση του προέδρου Εκτάκτων. (Χάθηκαν πιο συγκεκριμένα στοιχεία; Ονόματα, επίθετα και τυχόν συμβάσεις εκτάκτων; Μια τέτοια καταγγελία, διανθισμένη με τεκμήρια, θα βοηθούσε).
Όχι, λοιπόν, δεν υπάρχουν στρατιές εθελοντών, μόνο μια φίλη της κ. Περιστέρη. Δεν υπάρχει λαϊκό ρεύμα και πλήθη πρόθυμα να βοηθήσουν. Εθελοντικά τουλάχιστον… Ισως όμως υπάρχουν έκτακτοι, οι οποίοι, αν αυτό ισχύει, θα έπρεπε να μάθουμε πώς προσελήφθησαν. Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στην ανάμιξη του πρωθυπουργού, για την οποία τέθηκε ερώτηση (ποιος και γιατί τον κάλεσε στην Αμφίπολη) όμως, τι πρωτότυπο, δεν υπήρξε απάντηση.
Η κ. Περιστέρη δεν έδειξε να ταράζεται καθόλου όταν ρωτήθηκε από τη συνάδελφο της Αυγής για τυχόν πολιτική παρέμβαση. Όχι, είπε με φυσικό τρόπο, τον πρωθυπουργό τον κάλεσα γιατί είχα σημαντικά ευρήματα- τις Σφίγγες- και ήθελα να τα προστατεύσω. Εστειλε ενόπλους και τα φυλούσαν όλη τη νύχτα.
Αμέσως ξεσηκώθηκε θύελλα, για το τι έκανε το υπουργείο Πολιτισμού και πώς εκείνη ως προϊσταμένη της περιοχής θεώρησε ότι δεν ήταν ικανή να προστατεύσει τα ευρήματα αλλά και πάλι δεν ταράχθηκε η ανασκαφέας. Δεν ταράχθηκε όμως ούτε το υπουργείο. Και απάντηση, αν μπορεί ή δεν μπορεί να παρέχει προστασία στις ανασκαφές του δεν λάβαμε. Αλλά για να μη κινδυνολογούμε, θα πω μετά λόγου γνώσεως ότι ΒΕΒΑΙΩΣ και ο κάθε διευθυντής εφορείας αρχαιοτήτων ξέρει και προστατεύει ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ τις ανασκαφές του. Μόνο η κ. Περιστέρη μοιάζει να πιστεύει πως δεν θα το κατάφερνε για την Αμφίπολη. Τι να υποθέσουν λοιπόν οι πολίτες; Πως στην εφορεία αρχαιοτήτων Σερρών το αυτονόητο και το μίνιμουμ χρειάζονται πρωθυπουργική παρέμβαση;
Γιατί εκλήθη επομένως ο πρωθυπουργός στην Αμφίπολη; Υπήρξε πολιτική εκμετάλλευση; Κανείς δεν έκανε τον κόπο να απαντήσει στην ερώτηση, έστω για να το αρνηθεί….
Δεύτερη ερώτηση που δεν έλαβε απάντηση είναι γιατί η ανασκαφή, που έχει ξεκινήσει σύμφωνα με την κ. Περιστέρη από το 2012, δεν έχει χαρακτηριστεί συστηματική. Να υπενθυμίσουμε ότι ο αρχαιολογικός νόμος 3028 επιτάσσει ότι σωστική είναι όταν κινδυνεύει μνημείο ή ένας ιδιώτης θέλει να αξιοποιήσει το οικόπεδό του και συστηματική είναι αυτή που γίνεται με γνώμη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και δικό της προϋπολογισμό και σχεδιασμό. Εδώ η κ. Μενδώνη απάντησε ότι όταν βρέθηκαν οι Σφίγγες, υπήρχε κίνδυνος να μείνει ανοιχτό το μνημείο και έτσι συνεχίστηκε η ανασκαφή με το καθεστώς της σωστικής. Δεν απάντησε γιατί επί τρία χρόνια αυτή η καταφανώς συστηματική ανασκαφή αντιμετωπιζόταν ως σωστική, με αποτέλεσμα να έχει απορροφήσει μέχρι στιγμής σύμφωνα με τα στοιχεία που το ίδιο το υπουργείο έδωσε, πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ. (Το υπουργείο δεν χρηματοδοτεί τις συστηματικές ανασκαφές. Προφανώς διότι γίνονται από χόμπι).
Τελευταίο- but not least- θέμα το ποιος επέφερε τη μεγαλύτερη καταπόνηση στο μνημείο. Οι σεισμοί; Οι πλημμύρες; Ή μήπως τα μπάζα των προηγούμενων ανασκαφών; Το ζήτημα απασχόλησε τους μηχανικούς επειδή έπεσαν δέκα τεμάχια όχι μικρά από την οροφή του ταφικού θαλάμου- και από τις προηγούμενες όπως δείχνουν τα φρέσκα σπασίματα, αλλά μη το κάνουμε θέμα. Ετσι λοιπόν αποφάνθηκαν πως δεν ήταν οι σεισμοί, δεν ήταν τα νερά, (δεν συζητήθηκε καν το ζήτημα των βομβαρδισμών με τα…. λιανοντούφεκα στους βαλκανικούς πολέμους,που ως γνωστόν έκαναν μπαμ και έσπαγαν μαρμάρινες θύρες ή τρυπούσαν ψηφιδωτά στο μνημείο). Τι ήταν; Τα μπάζα των προηγούμενων ανασκαφών. Βρε, βρε, πώς κοτζάμ μηχανήματα εκσκαπτικά, που ισοπέδωσαν τα σύμπαντα επάνω και γύρω από μέρη του τάφου, αφαιρώντας τόνους χωμάτων και χαλώντας τον κόσμο στις δονήσεις, έγιναν αόρατα…

Μη με προκαλέστε και επανέλθω!

Για το πρώτο μέρος πατήστε εδώ: https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9/
Για το δεύτερο εδώ: https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B9/

Τα αληθινά μυστήρια της Αμφίπολης δεν είναι όσα κρύβονταν στον τάφο, αλλά στα όσα έγιναν προσπάθειες να αποκρυβούν από την ενημέρωση
Μυστήριο πρώτο: πού είναι ο νεκρός;
Η προφανής απάντηση είναι ότι ήταν στον τάφο (περίπου) και τώρα είναι στο Μουσείο της Αμφίπολης. Όμως,
-γιατί η ανασκαφέας δεν έδωσε στη δημοσιότητα φωτογραφίες από τη στιγμή της εύρεσης;
Διότι, σύμφωνα με την απάντησή της, δεν είχαν τον νου τους στις φωτογραφήσεις αλλά στο ότι έπρεπε να μεταφερθεί με προσοχή, με ασφάλεια και με τα χώματα, για να μη παρεισφρήσει DNA των τεχνιτών. Από πότε όμως η φωτογράφηση ευρήματος θεωρείται πολυτέλεια και όχι τεκμηρίωση εντός της ανασκαφικής διαδικασίας;
Το άπαν δεν ήταν να επιδειχθεί η φωτογραφία του σκελετού. Και αν προσωπικά επέμενα, ήταν διότι ΔΕΝ το θεωρούσα δικαίωμα της ανασκαφέως να μη το δείξει. Δεν πρόκειται για κάτι που είναι δυνατόν να της το υποκλέψει ο οιοσδήποτε και να κάνει την επιστημονική δημοσίευση. Εν τέλει είδαμε τη φωτογραφία, ξοδεύοντας αρκετό χρόνο σε αντεγκλήσεις ενώ δεν υπήρχε κανένας, μα κανένας απολύτως λόγος. Ούτε ένας.
Μυστήριο δεύτερο: ποιος είναι ο νεκρός;
Εδώ γελάσαμε, αφού ούτε λίγο ούτε πολύ είχαμε από τα χείλη της ανασκαφέως ΤΡΕΙΣ διαφορετικές απαντήσεις:
Στην ερώτηση αν διαψεύδει τα ανιστόρητα σενάρια και τις θεωρίες συνομωσίας ότι ο νεκρός μπορεί να είναι ο Μέγας Αλέξανδρος, η απάντηση ήταν: Δεν συζητάμε θεωρίες συνομωσίας.
Στην ερώτηση αν αποκλείει την πιθανότητα να είναι ο νεκρός ο Αλέξανδρος απάντησε: εντελώς. Δεν υπάρχει περίπτωση.
Στην ερώτηση αν μπορεί να είναι εκεί θαμμένος κάποιος από βασιλική οικογένεια, από την οικογένεια των Τημενιδών και ο ίδιος ο Αλέξανδρος απάντησε: τίποτα δεν αποκλείεται (!!!!).
Επειδή την πρώτη ερώτηση την είχα κάνει προσωπικά, επέμεινα πώς τώρα λέει ότι μπορεί να είναι ο στρατηλάτης ενώ πριν σε μένα είπε αποκλείεται, είπε: δεν θα μπω σε ονοματολογία.

Ο έχων νουν κατανοείν, κατανοήτω….

Μυστήριο τρίτο: μπορεί ο νεκρός να είναι στρατηγός του Αλεξάνδρου;

Η ερώτηση ήταν η δική μου και είχε ως εξής: Θα σας γυρίσω στην νεκρώσιμη ακολουθία και θα σας θυμίσω τους στίχους του Ιωάννη Δαμασκηνού: «και είδον τα οστά τα γεγυμνωμένα και είπον: άρα τις εστί, βασιλεύς ή στρατιώτης, πλούσιος ή πένης, δίκαιος ή αμαρτωλός;» Αφού ο εκκλησιαστικός άνδρας δεν γνώριζε, εσείς πώς είδατε τα οστά τα γεγυμνωμένα και είπατε ότι ήταν στρατηγός του Αλέξανδρου;
Εν πρώτοις κάτι είπε για τους δημοσιογράφους και πώς αποδίδουν τα όσα λέει, και τη ρώτησα αν θέλει να φέρω το βίντεο όπου φαίνεται να τα λέει. Τότε παραδέχτηκε ότι το είπε, κρίνοντας, λέει από το μέγεθος του μνημείου και από τον λέοντα στην κορυφή. Της ανταπάντησα ότι αυτά είχαν γίνει προ πολλού, αλλά πως εννοούσα τη δήλωση που έγινε άμα τη ανευρεύσει του σκελετού. Τι είχε ο σκελετός, που έδειχνε ότι μπορεί να ήταν στρατηγός; Όπλα; Αγγεία; Τι; Φυσικά, δεν απάντησε…

Μυστήριο τέταρτο: πού βρέθηκε ο σκελετός;
Εδώ παρεμβαίνει η γενική γραμματέας Λίνα Μενδώνη και δηλώνει εκνευρισμένη από τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις (θα προτείνω στην ΕΣΗΕΑ να την καλέσουμε σε ειδικό σεμινάριο για το πώς γίνονται οι ερωτήσεις ή να την κάνουμε επίτιμη αρχιστυντάκτρια). Τέλος πάντων, αφού μας τη λέει για το πόσες ώρες ξοδέψαμε για τον σκελετό (διότι παραβλέπει ότι γίνονται απανωτές ερωτήσεις επειδή δεν παίρνουμε απαντήσεις) αποφασίζει να μας πληροφορήσει ότι ο σκελετός βρέθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος εντός του τάφου, το κεφάλι εκτός και μακριά και η γνάθος πλάι στο όρυγμα, επίσης εκτός.
Οι συζητήσεις δεν γίνονται περί όνου σκιάς. Η θέση του σκελετού έχει σχέση με το

Μυστήριο πέμπτο: ήταν ο τάφος συλημένος;

Και έχει σχέση, διότι αν ο τάφος δεν ήταν συλημένος όπως προέβλεπε ως Πυθία η κ. Περιστέρη, και αν είχε επιχωσθεί εσωτερικά επί τούτου, όπως υποστήριξε και τώρα ο πολιτισμός μηχανικός κ. Εγγλέζος, πώς στην ευχή δεν μάζεψε κανείς τον νεκρό; Τον αφηρωισμένο, θυμίζω. Δηλαδή αυτόν που λατρευόταν στο επισκέψιμο όπως μας είπαν μνημείο- τάφο; Ουδεμία απάντηση λάβαμε. Ούτε κάποια ευφάνταστη αιτιολόγηση. Εκτός εάν ήταν τα κοκαλάκια του τυμβωρύχου. Που δεν φαίνεται να ήταν. Αλλά το μνημείο ήταν, ή δεν ήταν συλημένο; Διότι άντε πάλι αρχίσανε οι θεωρίες και οι προσδοκίες των ανασκαφέων: μπορεί τα κτερίσματα να είναι δίπλα, είπε η κ. Περιστέρη. Ναι, και βέβαια, θα ήθελε να το σκάψει και αυτό το “δίπλα” και το “παραδίπλα” Κι εγώ θα ήθελα να είμαι τοπ μόντελ. Και ένα, και δύο και τρία…

(εδώ πέφτει άσμα βαρύ. Ακούγεται η φωνή του Στράτου Διονυσίου, διορθώστε με αν κάνω λάθος, να άδει: μας υποχρέωσες μας υποχρέεεεεωσες)

Μυστήριο έκτο: η επίχωση του τάφου εσωτερικά έγινε επί τούτου;

Ναι, είπε ο κ. Εγγλέζος, αρνούμενος την περίπτωση πλημμύρας. (Πλημμυρών όμως;). Και τότε πώς έχουμε τα φαινόμενο να βρίσκονται διάφορα μαρμάρινα κομμάτια σε διάφορα βάθη εντός των αμμδών επιχώσεων; Επί παραδείγματι, μία μαρμάρινη δοκός, έπεσε, λέει, και έσπασε το πρόσωπο της Καρυάτιδας. Και τη βρήκαν λίγο πιο κάτω. Και ανακατεμένα με την… πακτωμένη άμμο, βρέθηκαν κομμάτια από τα χέρια των γλυπτών.
Όχι, λέει ο Μιχάλης Λεφαντζής, δεν ήταν πακτωμένη η άμμος, ήταν χαλαρή και έκατσε. Και πώς την έβαλαν μέσα; Από τις τρύπες που μας έψεξε επειδή γράφαμε ότι ήταν τρύπες των τυμβωρύχων. Και πώς γίνεται να μπήκαν τόνοι χώματος από τέτοιες τρυπούλες; Και τέλος, γιατί δεν τις έκλεισαν;
Προφανώς για να κάνει ρεύμα και να κυκλοφορούν με άνεση τα πνεύματα του Αλέξανδρου, της Ρωξάνης, του Ηφαιστίωνα, της Γοργόνας και του Βουκεφάλα, λέω εγώ.
Και προτίθεμαι να συνεχίσω…. Γιατί δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο καλυτερότερο.
Το πρηγούμενο μέρος:
https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9/

Και το επόμενο: https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B9%CE%B9/

Τα «κοκαλάκια του τυμβωρύχου» που θα εύρισκε αν το μνημείο της Αμφίπολης είχε συληθεί, δεν τα βρήκε ποτέ. Ωστόσο, είχε σωρεία ερμηνειών- αυτές, που στην κοινή έκφραση λέγονται «δικαιολογώ τα αδικαιολόγητα»- για τις επανειλημμένα λανθασμένες προβλέψεις της. Τελικά, η έφορος αρχαιοτήτων Σερρών Κατερίνα Περιστέρη όχι μόνο δεν αναγνωρίζει πως έκανε κάποιο λάθος, παρά επιθυμεί και να συνεχίσει την ανασκαφή σε παρακείμενους χώρους. Κάτι άλλωστε που επιθυμεί και το υπουργείο Πολιτισμού. Η γενική γραμματέας Λίνα Μενδώνη ανέφερε κατά την χθεσινή παρουσίαση της ανασκαφής στο αμφιθέατρο του υπουργείου, ότι έχει ζητήσει από την ανασκαφέα εδώ και δύο μήνες να υποβάλει φάκελο ώστε οι επόμενες έρευνες να χαρακτηριστούν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο συστηματικές. Και γιατί αυτό δεν είχε γίνει μέχρι τώρα; Και πότε θα μελετήσει η ανασκαφική ομάδα τα ευρήματά της, για την ερμηνεία των οποίων υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα και ερωτηματικά; Φαίνεται πως όλα τα προλαβαίνεις αν έχεις τις πρωθυπουργικές ευλογίες.
Βήμα- βήμα όμως. Ας ξεκινήσουμε από τις ίδιες τις ομιλίες, στην εκδήλωση που το ίδιο το υπουργείο είχε χαρακτηρίσει επιστημονική. Δεν πρόσθεσαν τίποτα απολύτως σε όσα ήδη οι δημοσιογράφοι γνώριζαν. Αν δεν φωτίστηκε ο Τύπος, πολλώ μάλλον δεν φωτίστηκαν οι ελάχιστοι παρόντες αρχαιολόγοι. Κάποιοι πήραν τον λόγο για να υποστηρίξουν την ομάδα και άλλοι έκαναν ερωτήσεις, από τις οποίες, τελικά, βγήκαν και οι ειδήσεις. Με βασική το ότι εμφανίζονται πλέον δεδομένα από αυτά που η ανασκαφική ομάδα δεν είχε ανακοινώσει, και τα οποία κατεβάζουν τη χρονολόγηση του μνημείου, δεν το τοποθετούν δηλαδή στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ.
Γιατί τόση εμμονή σε αυτή τη χρονολόγηση; Η ανασκαφέας δεν αφίσταται από το χρονικό όριο που η ίδια έχει θέσει ήδη πριν βρεθεί ο τάφος. Στο Αρχαιολογικό Εργο Μακεδονίας- Θράκης του περασμένου Μαρτίου, αν και δεν είχε πραγματοποιήσει καμία ανασκαφική τομή στη θεμελίωση, επέμενε ότι ο περίβολος είναι εκείνου του διαστήματος. Χθες μας είπε ότι χρονολόγησε από το ψηφιδωτό, το οποίο είναι του τέλους του 4ου αιώνα. Γιατί χρονολογεί από κάτι τόσο αμφίβολο; Γιατί δεν χρονολογεί από τα κινητά ευρήματα, που προσφέρονται περισσότερο; Μήπως επειδή δεν ταιριάζουν με τα όσα έχει σκεφθεί;
Όπως η ίδια είπε απαντώντας σε ερώτηση της διευθύντριας του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Τζένης Βελένη, ναι, έχει βρει μελαμβαφή κεραμική και, ναι- again- έχει βρει νομίσματα. Νομίσματα με το πορτρέτο του Αλεξάνδρου του Γ (μεγάλη η χάρη του) που χρονολογούνται στον τέταρτο αιώνα, νομίσματα του 2ου αιώνα π.Χ. και νομίσματα του 3ου αιώνα μ.Χ
Αν έχετε μόνο μελαμβαφή και όχι και ερυθροβαφή κεραμική, τότε κατεβαίνει η χρονολόγηση του μνημείου, παρατήρησε η κ. Βελένη. Η κ. Περιστέρη τότε θυμήθηκε ότι έχει βρεθεί άφθονη κεραμική- ενώ μέχρι τότε η ενημέρωση έλεγε πως εντοπίσθηκαν ελάχιστα όστρακα- και θα μελετηθεί. Προφανώς θα μελετηθεί, αλλά μυστήριο μέγα πώς εμφανίζονται οι πληροφορίες μόλις κάτι αμφισβητείται (Και μη νομίζουν βέβαια ότι η μη ύπαρξη ερυθροβαφούς κεραμικής θα λησμονηθεί). Λεπτομέρειες για το κοινό, όπως είναι λογικό. Ωστόσο, όταν οι ανασκαφείς δεν παρέχουν τεκμήρια της χρονολόγησης που κάνουν, τότε όλα τα τεκμήρια «κοσκινίζονται». Όπως, λέει, και τα χώματα της ανασκαφής. Και πώς ξέρουν από ποια ακριβώς θέση είναι όσα εντοπίζονται; Ή δεν έχει σημασία αν κάτι ήταν επί του τοίχου, επί του δαπέδου ή πλάι σε κάποιο θυραίο άνοιγμα;
Αν στη χρονολόγηση μέσω νομισμάτων ίσχυε ότι θεωρούμε πως το παλαιότερο χρονολογεί, τότε τα πράγματα θα ήταν ευκολότερα. Όμως, το παλαιότερο μπορεί να κυκλοφορούσε αρκετούς αιώνες μετά. Αλλωστε και η κ. Περιστέρη παραδέχτηκε πως ήταν κάτι σαν το σημερινό δολάριο. Επομένως, η χρονολόγηση δεν μπορεί αξιόπιστα να φτάσει στον 4ο αιώνα π.Χ. Και τι μένει; Πάλι τα ταπεινά πλην πολύτιμα κεραμικά. Εδώ ήρθαμε, πάμε να φύγουμε από το θέμα
(Φυσικά, συνεχίζεται): https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B9/

και μετά: https://entexnos.wordpress.com/2014/11/30/%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B9%CE%B9/

Μέχρι τα χριστούγεννα θα έχουμε αποτελέσματα, είπε η κ. Κατερίνα Περιστέρη σε ομογενειακό μέσο ενημέρωσης. Ισως και λίγο νωρίτερα.

φωτογραφία_(5)
Καλύτερο βέβαια θα ήταν να έσκαβαν μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία, ώστε να αναστηθεί από μόνος του ο νεκρός που είχε ταφεί εκεί και να μας βγάλει από την απορία περί ποίου πρόκειται. Κατά τα λοιπά, αφού θα το πάνε μέχρι τα χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά, ας μεριμνήσει από τώρα κανένας τοπικός σεφ να φτιάξει μενού με γαλοπούλα α λα αμφίπολη, κουραμπιέδες σε μορφή καρυάτιδας και μελομακάρονα τάφου. Ας κάνει και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων κανένα νόμισμα, να βάλει η ομάδα της ανασκαφής στις βασιλόπιτες. Προτιμώνται εκείνα τα χρυσά που υποτίθεται ότι βρήκε η ανασκαφέας μέσα στον τάφο, αν και ανύπαρκτα. Βοηθά τη φαντασία να δουλεύει το όλον…
Πώς τολμώ να κάνω πλάκα με την σεπτή ανασκαφή ε; Αυτό μας μάρανε. Οτι κάποιοι μας κάνουν πλάκα μέσα στα μούτρα μας, δεν το πήραμε χαμπάρι;
Φθινόπωρο. Ολες οι ανασκαφές κλείνουν ή ετοιμάζονται να κλείσουν. Χρόνια ολόκληρα ο Μανόλης Ανδρόνικος ανέσκαπτε τη βασιλική τούμπα της Βεργίνας. Καλοκαίρια επί καλοκαιριών ο Νικόλαος Πλάτων, ο Δημήτρης Λαζαρίδης, ο Δημήτρης Θεοχάρης, και οι νεότεροι μέχρι και νεώτατοι, καλοκαίρια σκάβουν. Κυρίως επειδή εκτός από τις καιρικές συνθήκες, μπορούν να εκπαιδεύσουν τους μαθητές τους και επειδή έχουν τη δυνατότητα να αποστούν λιγάκι από τα εγκόσμια, να αφιερωθούν στη συνομιλία τους με τη γη.
Και μετά; Σταματούσαν για πολλούς λόγους, ο κυριότερος από τους οποίους δεν ήταν ότι τέλειωναν τα χρήματα. Τέλειωναν, ούτε λόγος (τώρα πώς έχει καταφέρει η Αμφίπολη να έχει χρήμα αφειδώς, είναι ένα σοβαρό ερώτημα. Μήπως πρέπει κάποιος να μας ενημερώσει πόσα έχουν δοθεί φέτος και πού😉 Αλλά η βασικότερη αιτία της παύσης, ήταν πως τους υπόλοιπους 11 μήνες, που δεν έσκαβαν, οι αρχαιολόγοι έσπευδαν να χωθούν στις βιβλιοθήκες και να ερμηνεύσουν τα όσα βρήκαν τον ένα μήνα των ανασκαφών. Αν δεν μλετήσεις και δεν εξηγήσεις, δεν μπορείς να πας παρακάτω. Θα σου ξεφύγουν πολύτιμες πληροφορίες. Η γη στην ανασκαφή δεν είναι «μπάζα» όπως αρέσκεται η κυρία Περιστέρη να χαρακτηρίζει το χώμα που απέρριψε ο προκάτοχός της. Και δεν αφαιρείται με μηχανήματα.
«Καθαρίζουμε εξωτερικά τον Τύμβο σε όλη του την επιφάνεια. Καθαρίζουμε με ειδικά μηχανήματα το μνημείο εξωτερικά, αφαιρώντας όσα χώματα εναποτέθηκαν εκεί από παλαιότερες ανασκαφές του Δημητρη Λαζαρίδη» είπε σήμερα η κ. Περιστέρη σε δηλώσεις της. Τόσα και τόσα αναφέρθηκαν για τους σπασμένους θολίτες, δεν σταμάτησαν να «καθαρίζουν με ειδικά μηχανήματα το μνημείο εξωτερικά». Οι δονήσεις δεν βλάπτουν; Αν όχι, γιατί έχουμε φεσκοσπασμένες πέτρες στο μνημείο; Αν ναι, γιατί συνεχίζεται η ίδια τακτική;
Αυτές τις ημέρες γίνεται πολύς θόρυβος για τις καρυάτιδες. Αλλοι τις χρονολογούν στον 4ο και άλλοι στον 2ο ή και στον 1ο αιώνα π.Χ. Μεγάλα τα ερωτηματικά. Θα έπρεπε, μιας και είμαστε και στα τέλη Σεπτεμβρίου, να κλείσει η ανασκαφή και μέχρι την επόμενη άνοιξη να μελετήσουν οι αρχαιολόγοι αυτό το εύρημα και τα υπόλοιπα. Να προσπαθήσουν να χρονολογήσουν, να δουν την καταγωγή του, το εργαστήριο που το λάξευσε, Τις επόμενες εβδομάδες ο καιρός θα χειροτερεύσει, οι συνθήκες για τους εργαζόμενους και για το μνημείο θα είναι άθλιες. Αλλωστε, η ανασκαφή δεν ανήκει καν στα μεγάλα δημόσια έργα. Είτε σταματήσει είτε όχι, κανένα «αναπτυξιακό» έργο δεν θα βλαφθεί.
Παρόλα αυτά, η ανασκαφέας υπολογίζει ότι θα πρέπει να σκάβει έως τα Χριστούγεννα. Για ποιον λόγο αυτή η ανασκαφική φρενίτιδα; Πώς είναι δυνατόν το υπουργείο Πολιτισμού να επιτρέπει την παράβαση κάθε ανασκαφικής δεοντολογίας και πρακτικής και να μη τη σφραγίζει μέχρι τον ερχόμενο χρόνο;
Αναζητούν κάποιον ή κάτι (μια επιτυχία ας πούμε) συγκεκριμένο μέσα στα χώματα του θαλάμου; Και αν δεν το βρουν θα συνεχίσουν, περνώντας από τις Απόκριες, μέχρι το Πάσχα; Ναι, αλλά οι νεκροί που ανασταίνονται σύμφωνα με τη χριστιανική θρησκεία είναι άνθρωποι. Ούτε πολιτικές καριέρες, ούτε εξωτερικές πολιτικές, ούτε κυβερνήσεις, αν με εννοείτε…

update: δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα τα οικονομικά της ανασκαφής. Επίσημα:

1. 2010: Δόθηκαν 20.000, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Σερρών, από την Νομαρχία Σερρών.
2. 2011: Δόθηκαν 80.000, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού και Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας , από την Περιφέρεια.
3. 2012: Δόθηκαν 50.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού και 50.000 ευρώ από το Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης.
4. 2013: Δόθηκαν 90.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού.
5. 2014: Δόθηκαν 150.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού.
6. 2014: Δόθηκε ως δωρεά από την Εθνική Τράπεζα (150.000), ενώ οι χορηγίες των Εταιρειών του Δημοσίου, ΔΕΣΦΑ (35.000) και Ελληνικά Πετρέλαια (25.000), δεν έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί.

Τουτέστιν, μόνο για φέτος, 300 χιλιαρικάκια και έχει λαμβάνειν…

Ο σημαντικός αρχαιολογικός χώρος της Πρέβεζας, η αρχαία Κασσώπη στις πλαγιές του Ζαλόγγου κλείνει για το κοινό από τις 2 Οκτωβρίου, ενώ λουκέτο μέχρι νεωτέρας μπαίνει και στο Μουσείο Νικόπολης, που βρίσκεται στην είσοδο της πόλης και φιλοξενεί τα ευρήματα του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου. Ο λόγος είναι ότι υπάρχει έλλειψη στο προσωπικό για τη φύλαξή τους, όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της η προϊσταμένη της ΛΓ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Χριστίνα Μερκούρη.

Τα τελευταία δύο χρόνια η λειτουργία των συγκεκριμένων αρχαιολογικών χώρων είναι προβληματική. Φέτος, ο αρχαιολογικός χώρος Κασσώπης λειτούργησε με προσωπικό δύο ατόμων με τετράμηνες συμβάσεις, οι οποίες λήγουν στο τέλος Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το «Βήμα», ενώ και το μουσείο διέθετε μόλις δύο άτομα ως μόνιμο προσωπικό. Ομως, ο ένας υπάλληλος πήρε μετάθεση και ο δεύτερος απόσπαση, με αποτέλεσμα να μην μείνει κανείς. Για να προσληφθούν οι αντικαταστάτες τους μέσω ΑΣΕΠ θα χρειαστεί υπουργική Απόφαση και διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών ή να διατεθεί προσωπικό από άλλες υπηρεσίες. Κάτι που όμως είναι δύσκολο, καθώς πολλοί αντίστοιχοι χώροι αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα της υποστελέχωσης.

Δυστυχώς, δεν είναι οι μόνοι που θα κλείσουν, ή που θα αντιμετωπίσουν μέγα πρόβλημα. Για όσους δεν θυμούνται, ο πρωθυπουργός και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού (ο τέως και ο νυν υπουργός και η γενική γραμματέας) φρόντισαν να προσληφθούν μερικές εκατοντάδες συμβασιούχοι ΜΟΝΟ για τους θερινούς  μήνες, που αναμέναμε τους τουρίστες. Μέχρι την 1η Οκτωβρίου, δηλαδή, ώστε να δουλεύουν τα μουσεία διπλοβάρδια και να μη κλείνουν από τις 3.
Μόλις 33 ήταν τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι που απέκτησαν πρόσθετο προσωπικό έτσι, ενώ -κάθε πέρσι και καλύτερα- εδώ και αρκετά χρόνια, οι εποχικοί φύλακες προσλαμβάνονταν για πολλά περισσότερα. Μάλιστα, οι δύο υπουργοί και ο πρωθυπουργός παρουσίασαν την πρόσληψη έκτακτου προσωπικού για τους μόλις 33 χώρους και μουσεία περίπου σαν κοσμογονία. Και κάθε φορά που δέχονταν κριτική, προσπαθούσαν να ξεγλιστρήσουν με τα γνωστά “ναι μεν, αλλά”.
Πέρασε όμως το καλοκαίρι έφυγαν οι τουρίστες, πάει το success sorry, πάνε και οι διπλοβάρδιες. Και οι μονοβάρδιες μη σας πω. Ο Σαββόπουλος θα το έλεγε καλύτερα- κι ας γέρασε κι αυτός, με όλα τα συμπαρομαρτούντα- για τον κότσυφα που νόμιζε ότι κάποιος ήτανε:
Αλλάζει όμως ο καιρός,
να βροχές, να χαλάζια, να κεραυνοί
πάει η φωλιά πάν’ τα κοτσυφόπουλα, παν’ όλα,
βγήκε και κάθονταν στο κλαρί μονάχος.

Από μακριά
έρχονται όλα τα πουλιά του δάσους…
Μπεκάτσες, τσίχλες, περιστέρια, αηδόνια,
τσαλαπετεινοί και παγόνια
από μακριά τον χαιρετάνε
κι από κοντά του λένε:

“Γεια σου Σταύρο και κυρ Σταύρο
και αφέντη Τσουτσουλομύτη!”

“Δε με λένε Σταύρο και κυρ Σταύρο
και αφέντη Τσουτσουλομύτη.
Μόνο Σταύρο με λένε, μόνο Σταύρο”...
Μόνο Σταύρο τον λένε τον Mr Succesfull Sorry. Από εδώ και πέρα, όσοι βάλετε αυτί και ακούτε τι γίνεται στην πραγματική ζωή, αφήνοντας στην άκρη την Αμφίπολη (άλλο success sorry κι αυτό) θα διαπιστώσετε ότι το ένα μετά το άλλο τα μουσεία θα κλείνουν. Διότι, έκτακτο προσωπικό γιοκ και οι κενές θέσεις πάμπολλες. Από δε 1ης Νοεμβρίου και μετά, ένα μπάχαλο θα γίνει η Αρχαιολογική Υπηρεσία, αφού ο κ. υπουργός επιμένει πως θα εφαρμόσει το νέο, διαλυτικό οργανόγραμμα του υπουργείου. “Νόμος είναι, τι θέλετε, να κάνω επανάσταση;” είπε ερωτηθείς επί του θέματος.
Επανάσταση, επ’ ουδενί. Θα σας πάρουν για ΣΥΡΙΖΑ. Και θα φταίτε για όλα, όπως κι αυτός. Ορίστε, είπα ΣΥΡΙΖΑ και θυμήθηκα να ερωτήσω: γιατί νομίζετε δεν εμφανίζεται ο νεκρός του τάφου της Αμφίπολης; διότι, κοτζάμ Μέγας Αλέξανδρος, πώς να εμφανιστεί στους αναρχοάπλυτους οι οποίοι θα κάνουν αύριο κυβέρνηση; Και τι θα γίνει, που αυτοί δεν θέλουνε και βασιλείς; θα τον στείλουνε με τον Κοκό να γίνει τέως; Με τον Κοκό, την Κοκίνα και τα Κοκόπουλα; Σαν να μη μας τα λές καθόλου καλά Ρόζα…

Τι γίνεται όταν ένας αρχαιολόγος πρέπει να αφαιρέσει χιλιάδες κυβικά χώματος από αρχαιολογικό χώρο, συγκεκριμένα κοντά, επάνω και πλάι από μακεδονικό τάφο, με χρήση εκσκαφικών μηχανημάτων;

Α– εφόσον βρίσκονται σε περιβάλλον αρχαιολογικού τύμβου τα αφαιρεί χωρίς μηχανήματα, με τον δέοντα ανασκαφικό τρόπο, φροντίζοντας να μη χαθούν δεδομένα, και κυρίως στους χώρους όπου εν δυνάμει θα μπορούσε να ήταν η ταφική πυρά.

Β– πηγαίνει  βήμα- βήμα και δημιουργεί μια πλήρη στρωματογραφική τομή φτάνοντας στο παρθένο έδαφος, ώστε να έχει σημεία αναφοράς σε κάθε επόμενη φάση.

Γ– σταματά την ανασκαφή μετά από εύλογο χρονικό διάστημα για να μελετήσει ό,τι βρήκε και επανέρχεται τον επόμενο χρόνο.

Οποια απάντηση από τις σωστές τρεις κι αν δώσατε, κάνετε λάθος. Διότι, όταν ένας αρχαιολόγος πρέπει να αφαιρέσει χιλιάδες κυβικά χώματος από αρχαιολογικό χώρο, συγκεκριμένα κοντά, επάνω και πλάι από μακεδονικό τάφο, με χρήση εκσκαφικών μηχανημάτων, το πρώτο που πρέπει να κάνει είναι ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΤΟ ΘΕΜΑ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Κι επειδή τα τοπικά συμβούλια έχουν ρυθμούς χελώνας, πρέπει να το στείλει στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Εχετε δίκιο, το ΚΑΣ δεν είναι για να εξετάζει περιπτώσεις ανασκαφών. Στην περίπτωση του Λόφου Καστά της Αμφίπολης όμως, η ανασκαφή συναρτήθηκε εξαρχής με μηχανικά μέσα. Και όταν φτάνεις να τα χρησιμοποιείς σε τέτοια έκταση, δεν αρκούν οι διεπιστημονικές επιτροπές με τον ένα αρχαιολόγο. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΡΩΤΗΣΕΙΣ. Δεν είναι θέμα γοήτρου και επάρκειας. Αν τα έχεις, δεν τα χάνεις επειδή απευθύνθηκες σε άλλους επιστήμονες. Είναι θέμα ασφάλειας του μνημείου.

Τα ντοκουμέντα λένε τι ακριβώς έγινε στην ανασκαφή και δείχνουν πως οι αρμόδιοι είχαν επιλέξει τον δρόμο τους πολλούς μήνες πριν:

amfip-eggrafo1Τι περιγραφόταν ως έργο;

amfip-eggrafo2Η αναλυτική περιγραφή τώρα:

amfip-eggrafo3amfip-eggrafo4Για όσους δεν κατάλαβαν, χρησιμοποιήθηκε τσάπα (αυτή με τις ερπύστριες;) και επίσης ένα όχημα 4Χ4 το οποίο προφανώς σκαρφάλωσε επάνω στον τάφο. Ακόμα και αν αυτό δεν έγινε, οι δονήσεις από τη λειτουργία των μηχανημάτων, ήταν αρκετές ώστε να διαταραχθεί η ισορροπία που επί αιώνες είχε το μνημείο.

Μετά, η ανασκαφή προχώρησε στο εσωτερικό και όλοι είδαμε τους θολίτες (τους λίθους που συναπαρτίζουν τον θόλο) ανοιγμένους και μερικούς λίθους στις καμάρες- θόλο με φρέσκα σπασίματα. Εικόνα που έφερνε στο νου ένα δημοφιλές καλοκαιρινό φρούτο: το καρπούζι. Μάλιστα, στον τρίτο θάλαμο είπαν οι ίδιοι πως ο θόλος είναι σε κατάσταση “οριακής ισορροπίας” αποδίδοντάς το στα φορτία. Και οι εκσκαφείς που χροδοπηδούσαν τριγύρω; άσχετο σου λέει. Οκ..

Η διεπιστημονική επιτροπή σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, συνέταξε ειδική μελέτη για την υποστύλωση του τρίτου θαλάμου. Αρα, ούτε και αυτή η μελέτη τέθηκε σε γνώση του ΚΑΣ. Επομένως, έτσι θα συνεχίσουν. Δεν θα ζητήσουν τη βοήθεια του πλέον ειδικευμένου συμβουλίου που διαθέτει η χώρα. Αυτού που επικαλούνται όλοι όταν τους βολεύει και ξεχνούν την ύπαρξή του σε άλλη περίπτωση.

Γιατί;

Ποιος ξέρει;

Μπορεί να το ρωτήσουν βέβαια για τον “ησυχασμό” των εδαφών. Αν πρέπει να παίξουν την Ωραία Κοιμωμένη του Τσαϊκόφσκι ή κανένα νανούρισμα του Σούμπερτ. Αρκεί να μην ακουστεί το κομμάτι από τις “Βαλκυρίες” του Βάγκνερ στο “Αποκάλυψη τώρα”...

Μια γυμνή γυναίκα «κατακεκλιμένη και σε μίμηση ερωτικής έξαρσης» οδήγησε χθές βράδυ (πολύ βράδυ) τον διάσημο γερμανό σκηνοθέτη Ματίας Λάνχοφ στα κρατητήρια. Παρότι ήταν ηθοποιός, παρότι παριστούσε, υποτίθεται την Κίρκη, το έκανε χωρίς καμία άδεια στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου, όπου  πολυμελές γερμανοελβετικό κινηματογραφικό συνεργείο πραγματοποιούσε γύρισμα ντοκιμαντέρ που αφορά στον Λάνχοφ.
Το ντοκιμαντέρ είχε λάβει άδεια από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ωστόσο ως προς την Επίδαυρο, το σενάριο προέβλεπε συνομιλία του Λάνχοφ με τον συνάδελφό του που σκηνοθετεί το ντοκιμαντέρ στην ορχήστρα του θεάτρου. Μετά τη 1 τα ξημερώματα, οι σκηνοθέτες ζήτησαν από τους αρχαιοφύλακες να αποχωρήσουν, όμως εκείνοι παρέμειναν στις θέσεις τους όπως είναι υποχρεωμένοι. Αν και το θέατρο ήταν κλειστό, εφόσον υπήρχε το γύρισμα, δεν μπορούσαν να απομακρυνθούν μέχρις ότου αυτό ολοκληρωνόταν.
Προς μεγάλη τους έκπληξη είδαν λίγο μετά φώτα να ανάβουν ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο διάζωμα και μια γυμνή γυναίκα ξαπλωμένη να παριστάνει, κατά δήλωσιν των καλλιτεχνών, την Κίρκη. Ενας φύλακας παρενέβη, λέγοντας πως αυτό δεν προβλέπεται από το σενάριο και τους ζήτησε να σταματήσουν. Επειδή οι καλλιτέχνες δεν συμφωνούσαν, κλήθηκε ο αρχιφύλακας που διαπίστωσε προσβολή μνημείου σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο και κάλεσε την αστυνομία.
Το αποτέλεσμα ήταν να συλληφθεί όλο το συνεργείο και να οδηγηθεί στο κρατητήριο του Ναυπλίου, για προσβολή του μνημείου. Σε μηνύσεις προς την Αρχαιολογική Υπηρεσία προχώρησε και ο ίδιος ο Ματίας Λάνχοφ. Σύμφωνα με τις  πληροφορίες, ορίστηκε τακτική δικάσιμος για τον σκηνοθέτη και όχι δίκη στο αυτόφωρο. Πάντως, ο αρχαιολογικός νόμος είναι σαφής ως προς την έμμεση βλάβη και προσβολή  μνημείου, και η αρχαιολογική υπηρεσία ενήργησε σύμφωνα με αυτόν.
Κινητοποιήθηκαν τόσο η Γαλλική όσο και η Ελβετική Πρεσβεία.
Το κινηματογραφικό υλικό έχει κατασχεθεί και θα δημιουργηθεί αντίγραφο στη Γενική Ασφάλεια στην Αθήνα.
Ερώτηση πρώτη (δική μας) αν ήθελαν τη σκηνή με το γυμνό, γιατί δεν το ζητούσαν από το ΚΑΣ όταν υπέβαλαν το σενάριο; κι αφού δεν το ζήτησαν, τι τους έκανε να πιστεύουν ότι θα το γύριζαν “στη ζούλα”, απόντων των φυλάκων; Σα δε ντρέπονται καλλιτέχνες άνθρωποι.
Ερώτηση δεύτερη (των μπάτσων)
Το “κατακεκλιμένη και σε μίμηση ερωτικής έξαρσης” το είπε αρχαιολόγος σε αστυνομικίνα, η οποία ρώτησε αμέσως:
Δηλαδή;
Σα δε ντρέπονται οι αρχαιολόγοι να μπερδεύουν τον κόσμο…

xfo-orous

Ολο κυβερνητικά και οικονομικά, κι όλο προεδρολογία, μπάφιασε ο πρωθυπουργός. Αποφάσισε λοιπόν να γυρίσει για λίγο στα παλιά του λημέρια, με την ελπίδα να επιστρέψει και στις παλιές ανέφελες μέρες που ήταν σκέτος υπουργός και υπεύθυνος για τον πολιτισμό σε αντίθεση με το σήμερα, που είναι υπεύθυνος για τα πάντα. Το άσπρο γάντι, άλλωστε, του βγαίνει πάντοτε σε καλό. Στα εγκαίνια του Μουσείου Ακρόπολης με  λευκό γαντάκι κόλλησε στη θέση του στην ανατολική ζωφόρο το μαρμάρινο κεφαλάκι της Ιριδας. Αλλο ζευγάρι φόρεσε χθες στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, για να πιάσει το τετραευάγγελο του 12ου αιώνα, που επέστρεψε στη χώρα μας από το Μουσείο Γκετύ της Αμερικής.
Κι εμείς το επιστρέψαμε στη Μονή Διονυσίου του Αγίου Ορους, όπου και ανήκε. Από εκεί το είχαν κλέψει κατά τη δεκαετία του ’60. Γύρισε ποιος ξέρει πόσους αγοραστές και αγορές, και κατέληξε εν τέλει στο συγκεκριμένο μουσείο, το οποίο δεν έχει δα και την καλύτερη φήμη. Μέχρι τώρα όλοι ήξεραν πως αποκτήματά του έχουν αγοραστεί από αρχαιοκάπηλους. Σιγά το νέο, θα πείτε, έτσι δεν έκαναν κι άλλα μουσεία; Μάλιστα, όμως εμείς με το συγκεκριμένο έχουμε υπογράψει σύμφωνο συνεργασίας, αφού μας επέστρεψε μερικές αρχαιότητες. Πόσες άλλες κρύβει άραγε στα υπόγειά του; Αγνωστον.
Εν πάση περιπτώσει, ο υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε επανειλημμένα το μουσείο που μας το επέστρεψε, διότι σύμφωνα με τους νόμους που ισχύουν στο Αμέρικα, αλλά και στην Ευρώπη, δεν ήταν υποχρεωμένο. Οι αρχαιοκάπηλοι διεθνώς φροντίζουν να κατοχυρώνονται γρήγορα τα προϊόντα εγκλήματός τους, ώστε να βρίσκουν αγορές. Απαξ και το εμφανίσει ο νέος κάτοχος σε έκθεση έστω ενός μήνα και η χώρα προέλευσης δεν καταφέρει εγκαίρως να αποδείξει πως το έχουν κλέψει από αυτήν, το πουλάκι έχει πετάξει! Το Γκετύ το είχε παρουσιάσει πριν από χρόνια, σε έκθεση του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης για τη «Δόξα του Βυζαντίου» αλλά, παρότι ήταν τεραστίου μεγέθους, και στείλαμε κι εμείς το κατιτίς μας, χαμπάρι δεν πήραμε. Ετσι, αν ήθελαν τώρα μπορούσαν να μη μας το δώσουν.
«Υψιστη πράξη πολιτισμού» σου λέει ο υπουργός, αλλά μην ορκιζόμεθα κιόλα. Οσο δίνουν κάτι, παίρνουν εκθέσεις ή δανεικά αρχαία. Το ένα χέρι νίβει τ’ άλλο, και κάποιο νίβεται καλύτερα…
Γυρίζουμε λοιπόν στην αγαπημένη του πρωθυπουργού Ορθοδοξία και στον καθηγούμενο της Μονής Διονυσίου, ο οποίος επαίνεσε τον κ. Σαμαρά δις, μία όταν δεν είχε ακόμη φτάσει στο μουσείο και μια μετά (διότι, έπρεπε να ακούσει οπωσδήποτε τους επαίνους. Αλλιώς, γιατί να γίνουν; σου λέει ο μοναχός. Νομίζαμε ότι οι μοναχοί αινούν μονάχα τον Κύριο, αλλά τες παν.) Λίγο ο ένας, λίγο ο άλλος, το έσκασαν το μυστικό. Το σπάνιο και υπέροχο αληθινά χειρόγραφο επεστράφη από το Γκετύ στο υπουργείο Πολιτισμού και από το υπουργείο Πολιτισμού στη Μονή Διονυσίου. Μαζί επεστράφη στη Μονή και ένα φύλλο από τη συλλογή Κανελλοπούλου, που ανήκει στο ίδιο χειρόγραφο και ήταν σε έκθεση στο Μουσείο Κανελλοπούλου. Ως εδώ, καλώς.
Το μυστικό είναι ότι σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, φύλλα από τον ίδιο σπάνιο περγαμηνό κώδικα, έχει και η Μονή Ζωγράφου. Και ευχήθηκαν όλοι να επιστραφούν και αυτά στην Μονή Διονυσίου, αφού ολοκληρώνουν το χειρόγραφο. ΕΥΧΗΘΗΚΑΝ. Διότι ως γνωστόν, οι παπάδες δεν δίνουν του αγγέλου τους νερό. Κι αν είναι ποτέ να γίνει, προφανώς θα γίνει στη Δευτέρα Παρουσία.
Πάμε ξανά τώρα στον πρωθυπουργό, που είπε πως η Ελλάδα πάντοτε θα συνεχίζει τον αγώνα για τον επαναπατρισμό των θησαυρών της, αλλά πως φταίνε και κάποιοι Ελληνες για τις διαρπαγές. Και κατόπιν ερωτηθείς- άσχετα- για την Αμφίπολη, είπε πως ο ίδιος ακούει την ανασκαφέα, τη σκαπάνη και το εύρημα. Ολα σωστά αυτή τη φορά. Πλην, πρωθυπουργέ μου, αφού το γνωρίζουμε ότι φταίνε και Ελληνες, οι οποίοι για να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους σκάβουν παράνομα και φυγαδεύουν παράνομα θησαυρούς και αφού αυτό όπως μάθαμε φόρα- παρτίδα γινόταν συστηματικά στην αγαπημένη σας Αμφίπολη, ΠΟΤΕ επιτέλους θα λάβετε μέτρα; Τα αδικήματά τους μπορεί να έχουν παραγραφεί. Ομως, οι ανήθικες πράξεις τους θα έπρεπε να στηλιτεύονται, να στιγματίζονται και, πάνω απ’ όλα, να διερευνώνται. Εστω και αν είναι πλέον ανέφικτο νομικά να τιμωρηθούν, κάποιος πρέπει να σπάσει αυτό το ρυπαρό δαχτυλίδι της αρχαιοκαπηλίας, στο οποίο ήταν μπλεγμένοι και ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί. Το κράτος. Και να φροντίσει, ώστε να μη το ξανακάνουν. Αν, δε, από αυτές τις έρευνες καταφέρναμε να πάρουμε πίσω και κανένα άλλο αρχαίο, καλά θα ήταν. Διότι οι αποδέκτες, μόνο από την οικονομική ζημία μαζεύονται και κάνουν λιγότερες αγορές- κανείς δεν είναι αφελής να πιστεύει πως τις σταματούν.
Μια και μιλάμε μάλιστα για την αρχαιοκαπηλία, τι έγινε εκείνη η Ενορκη Διοικητική Εξέταση για το μέλος της δίωξης αρχαιοκαπηλίας που θεωρήθηκε ότι εμπλεκόταν σε υπόθεση; Βγήκε; Ηταν μόνος του; Πότε επιτέλους θα μάθουμε ποιος φυλάει τα έρημα εεεε τα αρχαία μας;