Βαθύ Αστυπάλαιας: όταν οι αρχαίοι σκάλιζαν τους πόθους τους σε βράχους

Posted: 06/02/2014 in Uncategorized
Εικόνα
Σπείρες, χαράγματα πλοίων, τριγωνικά εγχειρίδια, ήταν τα σχήματα που επέλεγαν για τις βραχογραφίες τους οι νεολιθικοί κάτοικοι της Αστυπάλαιας. Ένα από τα πρώτα ευρήματα του επίκουρου καθηγητή προϊστορικής Αρχαιολογίας Ανδρέα Βλαχόπουλου στο Βαθύ, στη χερσόνησο του Πύργου, ήταν βραχογραφίες της 4ης– 3ης χιλιετίας π.Χ.
Το 2013  έφερε και άλλα, απρόσμενα ευρήματα, τα οποία δίνουν μια διάσταση «ιδιωτικού βίου» των αρχαίων κατοίκων κατά τον πρώιμο 6ο και τον ύστερο 5ο αι. π.Χ. Πρόκειται για δύο ερωτικές επιγραφές, στις οποίες αναφέρθηκε πρόσφατα ο γενικός γραμματέας της Αρχαιολογικής Εταιρείας ακαδημαϊκός κ.  Βασίλειος Πετράκος παρουσιάζοντας το έργο  της Εταιρείας (η ανασκαφή είναι υπό την αιγίδα της και χρηματοδοτείται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων). Ο Ανδρέας Βλαχόπουλος είχε κάνει αναλυτική παρουσίαση, κατά το «Αρχαιολογικό Εργο στα νησιά του Αιγαίου», στη Ρόδο.
 
«Σε ειδυλλιακό σημείο που βλέπει το γαλαζοπράσινο υδάτινο στενό του κόλπου, εντοπίστηκε στην επίπεδη επιφάνεια μεγάλου βραχόλιθου αδρό αλλά βαθύ χάραγμα δύο φαλλών, διατεταγμένων κατ’ ορθή γωνία και με κυκλικό ‘κρίκο’ ανάμεσά τους, που έφερε στιγμή στο κέντρο» είπε ο κ. Βλαχόπουλος παρουσιάζοντας το εύρημα. Στην πλαϊνή, δυτική πλευρά του βράχου έχει λαξευτεί ανάστροφα και με γράμματα λοξά, που μειώνονται σε μέγεθος σταδιακά, η επιγραφή ΔΙΩΝ. Η υποψία Ι στο τέλος της επιγραφής καθιστά το όνομα στη δοτική, οπότε και «η σύνδεσή του με τα αμέσως υπερκείμενα ανδρικά μόρια εν στύσει καθίσταται ευλογότερη», όπως σημειώνει ο βαθύς γνώστης των γραφών του Αιγαίου, Άγγελος Ματθαίου.
Η επίπεδη «έδρα» του βράχου, όπου έχουν αποδοθεί οι φαλλοί, και η ανάστροφη χάραξη της επιγραφής δείχνουν κατά τον ανασκαφέα ότι ο απολαξευμένος ριζιμιός βραχόλιθος «υπήρξε ο ευρύχωρος τόπος των συναναστροφών του Δίωνος, οι οποίες από τον τύπο των γραμμάτων χρονολογούνται στο τέλος του 5ου ή τις αρχές του 4ου αι. π.Χ.»
 
Σε άλλο σημείο της χερσονήσου, με υπέροχη θέα «σε υψόμετρο 52 μ. επάνω από τη θάλασσα,  βρέθηκε η δεύτερη επιγραφή. Είναι χαραγμένη  βουστροφηδόν με μεγάλα γράμματα πλάτους 10 εκ. Τον πρώτο στίχο καταλαμβάνει το όνομα του εραστή (Νικασίτιμος). Στον δεύτερο στίχο είναι χαραγμένα το ρήμα οἶφε (συνουσιάζεται) και το όνομα τού ερωμένου Τιμίονα = Τιμίωνα»
  Νικασίτιμος 
οἶφε Τιμίωνα.»
Η περίοπτη θέση όπου σημαίνεται «το ερωτικό πάθος των δύο νέων της αρχαϊκής περιόδου και η πυκνότητα ανθρωπογενών εγκαταστάσεων πέριξ αυτής θα μπορούσαν να τη συνδέουν με κάποιο κτηριακό συγκρότημα (φρουρά ή γυμνάσιο), που να δικαιολογεί το ‘εγγράμματο’ επίπεδο τουλάχιστον του ενός εραστή». Ο κ. Βλαχόπουλος σημείωσε πως η δραστηριότητα ήταν πιθανώς εφηβική και στα πρότυπα των παιδευτικών και μυητικών θεσμών που οι δωρικές πόλεις εξασφάλιζαν στην ύπαιθρο για τους νέους τους (η Αστυπάλαια υπήρξε αποικία των Λακεδαιμονίων). Το γεγονός ότι γειτνίαζαν με νεολιθικές βραχογραφίες, μάλλον δείχνει την πηγή έμπνευσής τους.
Την ανασκαφή ενισχύει η γενική γραμματεία Αιγαίου του υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s