Το «Μέγαρο Μαξίμου» του Φιλίππου στις Αιγές

Posted: 01/10/2014 in Uncategorized
Tags:

aiges2

Τρεις φορές σαν τον Παρθενώνα σε εμβαδόν, το «Μέγαρο Μαξίμου» της Μακεδονίας δεν στάθηκε όρθιο ανά τους αιώνες. Το ανάκτορο που έχτισε ο Φίλιππος στις Αιγές σκεπάστηκε μέσα σε μια νύχτα  του 1ου αιώνα μ.Χ. από τόνους χώματος και λάσπης, όταν το βουνό «έσπασε» καταστρέφοντας το ίδιο και το χωριό. Και το μεν χωριό ξαναφτιάχτηκε, το τεράστιο κτήριο των 12.000 τετραγωνικών μέτρων, έμεινε, όμως, κατεστραμμένο.

Με τα νερά να πλημμυρίζουν τις αίθουσές του, τις καλυμμένες με υπέροχα ψηφιδωτά ή εξαίσια  μαρμαροθετήματα, με τους κατοίκους διαχρονικά να χρησιμοποιούν τις κολώνες και τις πέτρες του για άλλα οικοδομήματα (από τάφους κατά τη ρωμαϊκή εποχή μέχρι και πέτρινα σπίτια κατά τους προηγούμενους αιώνες) το μνημείο απογυμνώθηκε. Οι σεισμοί και οι ωθήσεις γαιών επέτειναν τα προβλήματα, όπως και η φθορά του χρόνου. Ετσι, από ένα τεράστιο αρχιτεκτόνημα του 4ου αι. π.Χ, (350- 336 π.Χ.) έμειναν μόνο τα ίχνη. Και κανείς σήμερα δεν καταλαβαίνει όχι τη μεγαλοπρέπεια αυτού του υπερμεγέθους διοικητικού κέντρου, αλλά ούτε καν την ύπαρξή του. Πόσω μάλλον τη σημασία της μακεδονικής αρχιτεκτονικής, για την κατανόηση της οποίας το οικοδόμημα είναι κομβικής σημασίας.

aiges-1

Η έφορος αρχαιοτήτων Αγγελική Κοτταρίδη, έχει μια παθιασμένη σχέση με τον χώρο, από φοιτήτρια ακόμη, οπότε ως αγαπημένη μαθήτρια του Μανόλη Ανδρόνικου ανέσκαψε στο πλάι του τους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας. Εδώ και πολλά χρόνια προσπαθεί να αναστηλώσει και να συντηρήσει το ανάκτορο, με πολλά και άκρως επιτυχημένα προγράμματα. Τώρα θεωρεί ότι ήρθε η σειρά να αναδειχτεί και η τρίτη του διάσταση, με πρώτη κίνηση την  στερέωσης- ανάταξη – αναστήλωσης της ανατολικής και της βόρειας πτέρυγας του κυρίως κτηρίου. Η αρχιτεκτονική μελέτη της Ολυμπίας Φελεκίδου εξετάστηκε από το ΚΑΣ, παρουσία και της κ. Κοτταρίδη και εγκρίθηκε μετ’ επαίνων.

Βασικός εχθρός του ανακτόρου, εκτός από τον χρόνο, είναι η ίδια η φύση. Η κ. Κοτταρίδη ανέφερε πως οι πέτρες του… φυτρώνουν. Χωρίς υπερβολή. Το ανάκτορο είναι κατασκευασμένο από πωρόλιθο ο οποίος μόλις έρθει σε επαφή με τα όμβρια ύδατα βγάζει βρύα. Στη συνέχεια, φυτρώνουν χόρτα. Αλλά και το υπέδαφός του είναι μαλακό, με αποτέλεσμα να κρατά νερά. Αυτό το θέμα θα αντιμετωπισθεί σε επόμενη συνεδρίαση του ΚΑΣ, προκειμένου να βρεθεί οριστική λύση. Μέχρι τώρα, έχουν γίνει πολλές αποστραγγίσεις που βοήθησαν πολύ στις εργασίες, καθώς πριν το ανάκτορο κολυμπούσε στα νερά. Βρέθηκαν επίσης τρόποι να μην πλημμυρίζει.

aiges3Προτροπή να αναστηλώσουν «το μάξιμουμ» και συγκεκριμένα και δεύτερη σειρά κιόνων που υπήρχε κατά την αρχαιότητα, δέχτηκαν οι μελετητές από τα μέλη του συμβουλίου. Η κ. Κοτταρίδη προχώρησε κι άλλο, ζητώντας επιστροφή ενός κιονοκράνου και κάποιων σφονδύλων κιόνων από το Λούβρο, όπου μεταφέρθηκαν κατά τον 19ο αιώνα. Όπως αναφέρθηκε, έχει εντοπισθεί σχεδόν το 70% του αρχαίου υλικού στα σημεία που θα γίνει η επέμβαση. Το έργο έχει σχεδιαστεί με επιμέλεια από την κ. Κοτταρίδη και τους συνεργάτες της και αποτελεί το πρώτο βήμα. Στη συνέχεια, θα σηκωθούν κάποιοι τοίχοι σε ύψος 1-2 δόμων (όπου σώζεται υλικό) θα τοποθετηθούν κατώφλια από τεχνητό λίθο που  λείπουν και θα γίνει αναστήλωση κιόνων στο περίστυλο εσωτερικό αίθριο. Έναν χώρο τεράστιο για τα δεδομένα της εποχής. Εκεί μπορούσαν να συναθροιστούν περί τους 3.500 ανθρώπους, σε καιρούς που οι ιππείς του Μακεδονικού βασιλείου ήταν 3.000

Το ανάκτορο των Αιγών που αποτελούσε βασικό πόλο του μεγάλου οικοδομικού προγράμματος του Φιλίππου Β΄ στην πόλη – λίκνο της δυναστείας, θα πρέπει να είχε ολοκληρωθεί πριν το 336 π.Χ., όταν ο βασιλιάς με πρόφαση τους γάμους της κόρης του με τον Αλέξανδρο της Ηπείρου γιόρτασε εκεί την παντοδυναμία του. Με έκταση 9.250 τετραγωνικά μέτρα στο ισόγειο, το κτήριο, μεγάλο τμήμα του οποίου ήταν διώροφο, είναι μεγαλύτερο από τα ελληνιστικά ανάκτορα της Δημητριάδος και του Περγάμου. Η μορφή του είναι πολύ περισσότερο σαφής και ευανάγνωστη από «τα βασίλεια» της Πέλλας που γνώρισαν πολλές επεκτάσεις και τροποποιήσεις.

Χτισμένο στο άστυ των Αιγών , σε ένα υπερυψωμένο σημείο της πλαγιάς, το τεράστιο κτήριο – το μεγαλύτερο της κλασικής Ελλάδας, τριπλάσιο από τον Παρθενώνα – ήταν ορατό από ολόκληρη των λεκάνη της Μακεδονίας, τοπόσημο δύναμης και ομορφιάς. Κτήριο πρωτόφαντο, απολύτως επαναστατικό και πρωτοποριακό για την εποχή του, το ανάκτορο που ένας μεγαλοφυής αρχιτέκτονας – ίσως ο Πύθεος, γνωστός για την συμμετοχή του στην κατασκευή του Μαυσωλείου, αλλά και για την συνεισφορά του στην εξέλιξη της πολεοδομίας και της θεωρίας των αναλογιών – δημιούργησε για τον Φίλιππο στις Αιγές, υπήρξε το αρχέτυπο όλων των «βασιλείων», δηλαδή των ανακτόρων της ελληνιστικής οικουμένης και όχι μόνον.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s